خوش آمدید - امروز : سه شنبه ۱۶ آذر ۱۳۹۵
خانه » سلامت » چشم و چشم پزشکی » بیماری آب‌ سیاه ( glaucoma – گلوکوم ) / علل و علائم
بیماری آب‌ سیاه ( glaucoma – گلوکوم ) / علل و علائم

بیماری آب‌ سیاه ( glaucoma – گلوکوم ) / علل و علائم

آب‌سیاه یا گلوکوما

 

آب‌ سیاه یا گلوکوما / glaucoma

آب سیاه یا گلوکوم در واقع به دسته ای از بیماری های چشمی گفته می شوند که در اثر بالا رفتن فشار مایع درون چشم بوجود می آیند. جالب است بدانید این بیماری بعد از آب مروارید دومین دلیل عمده کاهش دید در جهان است. دلیل کلی که برای بیماری آب سیاه می توان ذکر کرد ایجاد مشکل در خروج مایع درون چشمی از کناره های عنبیه (دایره رنگی چشم) است و این می تواند به دلایل مختلفی بروز کند از جمله جلو آمدن عنبیه یا حتی مسدود شدن راه های خروجی ای که کنار عنبیه وجود دارند در اثر خونریزی.

 

بیماری آب سیاه یا گلوکوم را در کل می توان به دو دسته گلوکوما زاویه باز و گلوکوما زاویه بسته تقسیم کرد. در نوع اول (زاویه باز) که حدود ۹۰ درصد موارد گلوکوم در ایالات متحده است. نشانه و علائم ناگهانی و حاد ندارد و بدون درد است تنها علائم به تدریج پیشرونده در آن کاهش میدان بینایی و تغییرات عصب بینایی است. و در نوع دوم (زاویه بسته) که کمتر از ۱۰ درصد موارد گلوکوم در ایالات متحده آمریکا و اما بیش از نیمی از موارد گلوکوم در کشورهای دیگر به ویژه کشورهای آسیایی است حدود ده درصد از بیماران زاویه بسته با حملات و بحران حاد از جمله درد ناگهانی چشم دیدن هاله در اطراف چراغ‌ها قرمزی چشم، فشار داخل چشم بسیار بالا ( بیشتر از ۳۰ میلیمتر جیوه )، تهوع و استفراغ، کاهش ناگهانی دید و مردمک گشاد شده همراه است. همچنین در برخی موارد مردمک بیضی شکل دیده می‌شود. گلوکوما زاویه بسته٬ یک موقعیت اورژانس است. البته یک نوع دیگر هم وجود دارد و آن هم گلوکوم مادرزادی است. گلوکوم مادرزادی در نوزادان و شیرخواران با علائم اشک ریزش ‌‌، بستن چشم ها در تماس با نور یا ترس از نور و جمع کردن پلک ها مشخص می شود. گاهی قرنیه چشم بزرگ و کدر می شود.

 

آب سیاه گلوکوم

 

راههای تشخیص آب سیاه

بسیاری از افراد این تصور را دارند که تنها نشانه آب سیاه فشار بالای چشم است اما در اشتباه هستند. یکی از نشانه های گلوکوم یا آب سیاه فشار چشم بالا است اما همیشه هم اینطور نیست. مبتلا شدن یا نشدن به گلوکوم بر اثر بالا بودن فشار چشم بستگی به میزان تحمل عصب بینایی در مقابل فشار بالای چشم دارد و این میزان در افراد مختلف متفاوت است.

 

بطور معمول فشار طبیعی چشم چیزی بین ۱۲ تا ۲۱ میلی متر جیوه است ولی حتی ممکن است فرد در این فشار نیز دچار گلوکوم یا آب سیاه شود و این خود نشان از اهمیت معانیه دوره ای چشم دارد. در معاینات چشم پزشکی معمولا اقدامات زیر برای تشخیص آب سیاه انجام می شود :

 

  • حدت بینایی (Visual Acuity) : در این تست که با استفاده از چارت های بینایی انجام می شود بینایی بیمار در فواصل متفاوت مشخص می شود.
  • میدان بینایی : در این تست دید کناری (محیطی) بیمار اندازه گیری می شود. با توجه به اینکه از دست دادن دید کناری یکی از علائم گلوکوم است این تست به تشخیص بیماری کمک می کند.
  • اتساع مردمک : در این تست با استفاده از قطره مردمک چشم بیمار متسع می شود و بدین ترتیب چشم پزشک دید بهتری برای معاینه عصب بینایی پیدا می کند. بعد از معاینه ممکن است دید نزدیک تا چند ساعت تار باشد.
  • تونومتری : در این تست فشار مایع داخل چشم اندازه گیری می شود.

 

آب سیاه گلوکوم

 

علائم بیماری گلوکوم

در گلوکوم زاویه باز در ابتدا علامت خاصی وجود ندارد دید طبیعی بوده و دردی وجود ندارد. با ادامه یافتن بیماری بیمار متوجه می شود که هر چند اشیایی را که جلویش قرار دارند خوب می بیند ولی اشیایی را که در کنار قرار داشته و باید از گوشه چشم به آنها نگاه کند به خوبی نمی بیند. بیمار مبتلا به گلوکوم در صورت عدم درمان ممکن است ناگهان متوجه شود که دید کناری ندارد. درست مانند این است که دارد از درون یک لوله به اطراف نگاه می کند. ادامه یافتن بیماری ممکن است سبب از بین رفتن باقی مانده دید حتی در مرکز شده و بیمار کور شود.

 

آب سیاه

دید فردی که گلوکوم یا آب سیاه دارد محدود میشود

 

علل ابتلا به آب سیاه

ممکن است برخی شرایط و بیماری های دیگر احتمال بروز آب سیاه را افزایش دهند که عبارت اند از:

  • سن: در افراد بالای ۴۵ سال آب سیاه شایع تر است(اگر چه این بیماری در افراد جوان تر هم رخ می دهد). بنابراین می توان گفت که احتمال پیدایش آب سیاه، با بالا رفتن سن افزایش می یابد.
  • ارث: تمایل به پیدایش آب سیاه ممکن است موروثی باشد؛ به طوری که در برخی از انواع آن، احتمال ابتلا در افراد فامیل فرد مبتلا، بیشتر است.
  • نزدیک بینی شدید (نمره عینک بیشتر از ۶)
  • مرض قند (دیابت)
  • استفاده طولانی مدت از کورتون جهت درمان ( به شکل قطره، پماد یا قرص)
  • سابقه جراحی یا وجود ضایعات چشمی

 

راههای درمان آب سیاه

تشخیص زود هنگام این بیماری نقش بسیار پرزنگی در درمان آن دارد هرچند بیماری گلوکوم درمان قطعی و کلی ندارد اما تشخیص زود هنگام روند درمان را بسیار سرعت می بخشد و در کنترل بیمار نقش بالایی دارد. راههای درمانی برای این بیماری به سه بخش تقسیم می شوند :

 

درمان های دارویی : شایع ترین نوع درمان زودرس گلوکوم درمان دارویی است. داروهای گلوکوم بصورت قطره های چشمی و قرص تجویز می شوند. این داروها به دو شکل سبب کاهش فشار داخل چشم می شوند. بعضی باعث کاهش تولید مایع در چشم شده و بعضی به تخلیه بیشتر مایع از درون چشم کمک می کنند.داروهای ضد گلوکوم ممکن است تا چند بار در روز تجویز شوند. بیشتر بیماران عوارضی نشان نمی دهند ولی بعضی از این داروهای ممکن است سبب سردرد شده و یا بر روی اعضاء دیگر بدن عوارضی داشته باشند.

 

قطره ها ممکن است سبب سوزش و قرمزی چشم شوند.داروهای ضد گلوکوم باید تا زمانی که به کنترل فشار داخل چشم کمک می کنند مصرف شوند. از آنجا که گلوکوم معمولا علامتی ندارد، گاهی بیماران داروی خود را قطع کرده و یا فراموش می کنند مصرف کنند.

جراحی با لیزر : جراحی با لیزر به تخلیه مایع از درون چشم کمک می کند. هر چند از این روش می توان در هر زمانی استفاده کرد ولی معمولا بعد از آزمایش درمان دارویی به کار می رود. در بسیاری موارد بیمار باید بعد از جراحی لیزری نیز دارو مصرف کند.

روش های جراحی رایج : در جراحی گلوکوم، هدف ایجاد محل خروج جدیدی برای مایع داخل چشم است. هر چند چشم پزشک در هر زمانی ممکن است تصمیم به جراحی بگیرد ولی معمولا این کار را پس شکست درمان دارویی و جراحی لیزری انجام می دهد.جراحی در کلینیک یا بیمارستان صورت می گیرد. قبل از جراحی به بیمار داروهایی جهت آرام و شل شدن داده شده و سپس چشم توسط تزریق مواد بی حس کننده در اطراف آن بی حس می شود. جراح قطعه کوچکی از بافت سفیدی چشم (صلبیه) را بر می دارد و این باعث بوجود آمدن کانال کوچکی برای عبور مایع درون چشم می شود. سپس قسمت سفید چشم که برداشته شده است با لایه نازک و شفافی از ملتحمه پوشانده می شود. مایع از مجرای ایجاد شده و از زیر ملتحمه ای که روی آن را پوشانده عبور کرده و از چشم خارج می شود.

 

بیمار پس از جراحی باید تا چند هفته از قطره های آنتی بیوتیک و ضد التهاب برای مقابله با عفونت و تورم استفاده کند. باید توجه داشت که این قطره ها با قطره هایی که بیمار قبلاً برای درمان گلوکوم مصرف می کرده است متفاوتند. بیمار باید همچنین به ویژه در چند هفته اول پس از جراحی مرتباً ویزیت شود.

 

در بعضی از بیماران، جراحی حدود ۸۰ تا ۹۰ درصد در کاهش فشار مؤثر است. با این حال، اگر مجرای جدید که طی جراحی بوجود آمده است مسدود شود ممکن است به جراحی دیگری نیاز باشد. در صورتیکه بیمار قبلاً تحت جراحی چشمی (نظیر جراحی کاتاراکت) قرار نگرفته باشد جراحی گلوکوم بهترین اثر را دارد.

 

باید بخاطر داشت که با اینکه جراحی گلوکوم باقیمانده دید بیمار را حفظ می کند ولی باعث بهبود دید نخواهد شد. در واقع، دید بیمار ممکن است به خوبی دید قبل از جراحی نباشد، هر چند که در صورت انجام ندادن جراحی در درازمدت بیمار ممکن است دید خود را کاملاً از دست بدهد.

 

اشتراک گذاری مطلب
ایمیل شما آشکار نمی شود

نوشتن دیدگاه

تمام حقوق مادی , معنوی , مطالب و طرح قالب برای این سایت محفوظ است - طراحی شده توسط پارس تمز