خوش آمدید - امروز : سه شنبه ۱۶ آذر ۱۳۹۵
خانه » علمی » تحقیق در مورد بصل النخاع / Medulla Oblongata
تحقیق در مورد بصل النخاع / Medulla Oblongata

تحقیق در مورد بصل النخاع / Medulla Oblongata

Medulla-Oblongata-01

 

بصل النخاع چیست ؟

 

بصل النخاع را medulla oblongata و به طور اختصار medulla هم می گویند. مدولا در بالای نخاع و در پایین پل مغزی قرار دارد ٬ حد پایینی آن عمق سوراخ ماگنوم(magnum) و به عبارت دیگر کنار بالایی مهره ی اطلس می باشد. مدولا از طرف جلو با ناودان بازیلار(basilar) استخوان اکسی پیتال و از طرف عقب مجاور مخچه می باشد. طول مدولا ٬ ۳ ٬ عرض آن ۲ و ضخامت آن ۱٫۲۵ سانتی متر است.

 

بصل النخاع را اصطلاحا پیاز مغزی می نامند. از نظر ساختمانی ٬ هرمی یا پیازی شکل بوده و طول ٬ عرض و قطر قدامی خلفی آن به ترتیب ۳ ٬ ۲ ٬  و ۱٫۵ سانتی متر می باشد. بصل النخاع یا پیاز مغز ٬ پایین ترین بخش ساقه ی مغز(brain stem) می باشد که در حد فاصل کنار تحتانی پل مغزی و کنار فوقانی نخاع قرار گرفته است و اولین عصب نخاعی گردن C1 دقیقا از زیر بصل النخاع منشا می  گیرد.

 

بصل النخاع در بخش قدامی حفره ی مغزی خلفی و در بالای سوراخ پس سری(foramen magnum) واقع شده است و در جهت قدامی در مجاورت با کلیووس(Clivus) یا استخوان پس سری و پرده های مغزی و نیز در جهت خلفی در مجاورت دره ی مخچه(vallecula) قرار می گیرد. بصل النخاع و سایر بخش های مغز خلفی(پل مغزی و مخچه) در فضای زیر چادر مخچه ای(infratentorial space) مستقر می شوند. تومورهای مغزی این ناحیه باعث افزایش فشار داخل مغزی می شوند که از جمله عوارض این افزایش فشار می توان به سردرد ٬ استفراغ ٬ و پاپیلدما(خیز و پرخونی بینایی که معمولا همراه با افزایش فشار درون جمجمه ای می باشد) اشاره کرد.

 

 

شکل خارجی بصل النخاع

 

مدولا دارای یک سطح جلویی ٬ یک سطح عقبی و دو سطح طرفی می باشد.

دو شیار میانی قدامی و خلفی ٬ بصل النخاع را به دو بخش(نیمکره) ی طرفی تقسیم می نمایند.

 

Medulla-Oblongata-02

 

 

سطح جلوی مدولا که در آن عناصر زیر قرار دارند :

 

۱- شیار قدامی میانی (anterior median fissure) : دنباله ی شیار جلوی میانی نخاع می باشد ٬ این شیار در طرف بالا به سوراخ سکوم(cecum) و در طرف پایین به تقاطع هرمی(decussation pyramidal) محدود می شود.

 

شیار میانی خلفی فقط در نیمه ی تحتانی بصل النخاع دیده می شود و در نیمه ی فوقانی بصل النخاع این شیار گسترده تر شده و بطن چهارم مغزی را خواهد ساخت.

 

۲- برجستگی های هرمی (pyramidal tubercles) : ستون هایی از بافت عصبی می باشند که در طرفین خط وسط قرار دارند و در ضخامت آنها راه های هرمی(pyramidal tracts) و رشته های قوسی(arcuate fibers) وجود دارند.

 

۳- شیارهای قدامی طرفی : هر نیمه ی طرفی از بصل النخاع دارای دو شیار طولی می باشد ٬ شیار قدامی جانبی و شیار خلفی جانبی. شیار قدامی جانبی بین هرم(pyramid) و زیتون(olive) واقع شده است و مبدا ریشه های عصب زیر زبانی یا هیپوگلوسال (hypoglossal) می باشد.

 

شیارهای قدامی طرفی ٬ دنباله ی شیارهای قدامی طرفی نخاع می باشند. از این شیارها ریشه های مغزی عصب زیر زبانی(hypoglossal nerve) خارج می شوند.

 

 

سطوح طرفی که دنباله ی سطوح طرفی نخاع می باشند و در روی آنها عناصر زیر قرار دارند.

 

۱- برجستگی زیتونی(olivary tubercle): که در ضخامت آن ٬ هسته ی زیتونی(olivary nucleus) وجود دارد. خرابی آن موجب آتاکسی(ataxia) یا ناهماهنگی عضلات می شود.

 

۲- شیار عقبی طرفی(posterolateral sulcus): این شیار بین سطح طرفی و سطح عقبی قرار دارد ٬ از این شیار ٬ ریشه های اعصاب ۹ ٬ ۱۰ ٬ ۱۱ مغزی خارج می شوند. شیار عقبی طرفی یا شیار خلفی جانبی ٬ مابین زیتون و پایه ی مخچه ای تحتانی قرار گرفته و از بالا به پایین منشا ریشه های اعصاب نهم و دهم و یازدهم مغزی یعنی اعصاب زبانی حلقی(glossopharyngeal) و واگ(vagus) و فرعی(accessory) می باشد.

 

این دو شیار هر نیمه ی طرفی بصل النخاع را به سه ناحیه تقسیم می کنند. بخش قدامی مابین شیار میانی قدامی و شیار قدامی جانبی قرار گرفته است و به شکل هرم می باشد(نوار هرمی).

 

بخش خلفی در حد فاصل شیارهای قدامی جانبی و خلفی جانبی قرار می گیرد و در قسمت فوقانی به نام زیتون(olive) نامیده می شود که محتوی هسته ی زیتونی تحتانی و دسته ی حلقوی زیتونی می باشد. این دسته نشان دهنده ی رشته های وابران از تنه ی پیازی پلی(pontobulbar) می باشد که به صورت مخلوط با خطوط مغزی قرار دارند و به مخچه ی طرف مقابل می رسند(یعنی رشته های طرف راست به طرف چپ و بالعکس).

 

بخش خلفی در پشت شیار خلفی جانبی(posterolateral fissure) قرار می گیرد. در ناحیه ی فوقانی این بخش ٬ پایه های مخچه ای تحتانی و خطوط مغزی(striae medullaris) و در پایین ترین قسمت آن ٬ تکمه ی گراسیل و دسته ی گراسیلیس و تکمه ی کونئاتوس و دسته ی کونئاتوس و برآمدگی خاکستری(tuberculom cinerium) و ابکس(obex) یا ضخیم شدگی اپاندیم در زاویه ی تحتانی بطن چهارم را می توان مشاهده کرد.

 

 

سطح عقبی مدولا که به دو نیمه ی بالایی و پایینی تقسیم می شود :

 

نیمه ی پایینی شبیه سطح عقبی نخاع می باشد ٬ در روی آن شیار عقبی میانی و ستون های عقبی وجود دارد ٬ ستون های عقبی مدولا مانند ستون های عقبی نخاع گردنی به وسیله ی شیارهای بینابینی(intermediate sulcus) به دو ستون فرعی تقسیم می شوند ٬ ستون داخلی را gracilis fasciculus می نامند که در ضخامت آن هسته ی gracilis وجود دارد ٬ و ستون خارجی را cuneatus fasciculus می گویند که در ضخامت آن هسته ی cuneatus قرار دارد.

 

قسمت بالایی سطح عقبی مدولا: در این قسمت ستون های عقبی از هم دور می شوند و پایه های مخچه ای پایینی را تشکیل می دهند ٬ در بین پایه های مخچه ای پایینی ٬ فضایی مثلثی شکل به وجود می آید که راس آن در پایین و قاعده اش در بالا می باشد ٬  این فضای مثلثی شکل به وسیله ی پرده ای به نام inferior medullary velum پوشیده می شود و قسمت مدولار بطن چهارم را تشکیل می دهد.

 

مدولا به دو قسمت بالایی و پایینی تقسیم می شود. قسمت پایینی آن را که در ضخامتش مجرای مرکزی قرار دارد قسمت بسته و بخش بالایی آن را که در ضخامتش بطن چهارم قرار دارد قسمت باز مدولا می گویند.

 

ساختمان داخلی مدولا :

 

ساختمان داخلی مدولا را معمولا در سه برش عرضی مطالعه می کنند.

 

۱- برش عرضی در ناحیه ی پایین مدولا :

 

– ماده ی سفید(white matter): در این ناحیه ٬ راه های حرکتی ٬ تقاطع هرمی(pyramidal decussation) را می سازند که مسیر آنها از جلو به عقب و از داخل به خارج است ٬ این راه های حرکتی وقتی به ستون طرفی نخاع می رسند ٬ راه قشری-نخاعی طرفی(lateral corticospinal tract) را می سازند ٬ بقیه ی عناصر ماده ی سفید معمولا مانند ماده ی سفید نخاع شامل راه های صعودی و نزولی می باشند.

 

– ماده ی خاکستری(gray matter): شاخ جلوی ماده ی خاکستری به وسیله ی تقاطع هرمی از ماده ی خاکستری مرکزی جدا می شود ٬ این قسمت جدا شده ی شاخ جلویی شامل هسته ی مغزی عصب accessory و هسته ی supraspinal عصب C1 می باشد. در عقب ماده ی خاکستری انتهای پایینی هسته های gracilis ٬ cuneatus دیده می شود ٬ بقیه ی عناصر ماده ی خاکستری مدولا مانند ماده ی خاکستری نخاع است.

 

 

۲- مقطع عرضی در قسمت میانی مدولا :

 

۱- ماده ی سفید(white matter)

 

– تقاطع رشته های قوسی داخلی(internal arcuate fibers) مهمترین چیزی است که در این مقطع دیده می شود ٬ این رشته ها از هسته های gracilis ٬ cuneatus شروع می شوند و پس از تقاطع با یکدیگر medical lemniscus را می سازند.

 

– راه های هرمی(pyramidal tracts) در قسمت جلوی مقطع میانی قرار دارد.

 

– medial longitudinal bundle در جلو و خارج medial lemniscus واقع شده است.

 

– راه های عصبی نخاعی مخچه ای(spinocerebellar tracts) و نخاعی تالاموسی طرفی(lateral spinothalamic tracts) در قسمت های جلوی طرفی این مقطع دیده می شود.

 

۲- ماده ی خاکستری(gray matter):

 

– هسته های gracilis ٬ cuneatus در قسمت عقبی مقطع و در خارج ماده ی خاکستری مرکزی قرار دارند که از آنها رشته های قوسی داخلی(internal arcuate fibers) منشا می گیرند.

 

رشته های قوسی داخلی: آکسون نورون های دوم  حس های عمقی می باشند که در بصل النخاع تقاطع می کنند ٬ این رشته ها lemniscus داخلی را می سازند ٬ ادامه ی lemniscus داخلی در تشکیل کپسول داخلی شرکت می کند.

 

– هسته ی نخاعی عصب پنجم(nucleus of spinal tract of trigeminal nerve): در خارج رشته های قوسی داخلی(internal arcuate fibers) قرار دارد.

 

– قسمتی از هسته ی زیتونی پایینی(inferior olivary nucleus): هم در عقب پیرامید دیده می شود.

 

– در ماده ی خاکستری مرکزی هسته های عصب زیر زبانی(nucleus of hypoglossal nerve) و هسته ی نواری شکل تنها(nucleus of solitary tract) و هسته ی پشتی واگوس(dorsal nucleus of vagus) وجود دارند.

 

 

Medulla-Oblongata-03

 

 

 

مقطع عرضی در قسمت بالای مدولا :

 

۱- ماده ی سفید در مقطع قسمت بالای مدولا مهمترین تشکیلات ماده ی سفید پایه های مخچه ای پایینی(inferior cerebellar peduncle) می باشند که مدولا را به مخچه مربوط می سازند.

 

۲- ماده ی خاکستری

 

 

هسته های اعصاب مغزی که در این قسمت دیده می شوند عبارتند از :

 

۱- هسته ی عصب هیپوگلوسال( hypoglossal ) نزدیک به خط وسط

۲- هسته ی پشتی عصب واگوس(dorsal nucleus of vagus) در خارج عصب هیپوگلوسال

۳- هسته ی راه تنها(nucleus of solitary tract) در خارج و جلوی هسته ی واگوس قرار دارد و محل استقرار دومین نورون های چشایی می باشند. اولین نورون های چشایی در گانگلیون geniculate عصب صورتی قرار دارند.

۴- هسته ی وستیبولار(vestibular nucleus) در طرف داخل پایه ی مخچه ای پایینی قرار دارد.

۵- هسته ی ambigus در داخل تشکیلات رتیکولار قرار دارد که مربوط به اعصاب ۹ ٬ ۱۰ ٬ ۱۱ می باشد.

۶- هسته ی راه نخاعی عصب پنجم(nucleus of spinal tract of trigeminal nerve)

۷- هسته ی زیتونی پایینی(nucleus of interior olivary) و هسته ی قوسی(arcuate nucleus) در جلوی این مقطع قرار دارد.

 

هسته ی زیتونی پایینی در ضخامت برجستگی زیتونی قرار دارد و مرکزی برای تقویت امواج عصبی می باشد. باید توجه داشت که مرکز تنفس در ناحیه ی مدولا قرار دارد ٬ بنابراین صدمات آن موجب قطع تنفس می شود.

اشتراک گذاری مطلب

تاکنون 6 نظر ثبت شده است.

  1. سلام توروخدا بگید عطسه و سرفه کاربصل النخاع هست یانه تو کتاب گاج گفته هست اما چون انعکاسی باید کار نخاع باشه

  2. راست میگه کلا کار بصل النخاع را بگین

  3. درباره کار بصل نگفتین

  4. جالب نبود

  5. درباره مخ و بصل النخاع ینی کارشون نگفتین ما منتظریم

ایمیل شما آشکار نمی شود

نوشتن دیدگاه

تمام حقوق مادی , معنوی , مطالب و طرح قالب برای این سایت محفوظ است - طراحی شده توسط پارس تمز